MÜBAREK RAMAZAN AYIMIZI KARŞILARKEN
Dr.Hüseyin Kâmi BÜYÜKÖZER
100 yıldır gayrimüslimlerin yaşantıları Müslümanlara empoze edildiği için insanların temayül göstermedikleri Helal lokma sorumluluğumuzu bize hatırlatacağını düşünerek, hep birlikte Allah’ın ipine sarılarak hayatımızın helalleşmesine katkı sağlaması gayesiyle, GİMDES, DHV, DHM, HDM BİRLİĞİ, WHC Kurumları olarak Ramazan Ayımızı ve içindeki 17 Ramazan Helal dünya günü etkinliklerini bu sene de bütün gönüllülerimin katılımı ile gerçekleştireceğiz.
Ramazan, şükür ayıdır. Ramazan, doğruyu bulma ayıdır. Ramazan, tevbe ayıdır.
Ramazan, bin aydan daha hayırlı olan Kadir gecesini içinde saklayan bir aydır.
Böylece toplumsal dayanışma ve paylaşma şuurunu aşılayarak, bir anlamda “irade eğitimi” vermek suretiyle, müminlere kişilik kazandırarak, “kâmil bir mümin” olmanın yollarını gösterir.
“Ey inananlar! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sakınasınız diye size de sayılı günlerde farz kılındı… Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur’an’ın indirildiği aydır. öyle ise sizden Ramazan ayını idrak edenler onda oruç tutsun. Kim o anda hasta veya yolcu olursa (tutamadığı günler sayısınca) başka günlerde kaza etsin. Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez- Bütün bunlar, sayıyı tamamlamanız ve size doğru yolu göstermesine karşılık, Allah’ı tazim etmeniz, şükretmeniz içindir.” (Bakara 182-185)
Bu şuur ve bu heyecanla karşılamaya hazırlandığımız bu günde İftarlarımıza en çok bulaşabilecek et ve etten yapılmış katkı maddelerine dikkat çekmek istedik.
Son zamanlarda insanların temel ihtiyaçlarından biri olan proteinin bugüne kadar bilinen kaynaklardan temin edilmesine, nüfusun çoğalması sebebi ile, yetersiz kaldığı iddiası ile bu ihtiyacın böceklerden ve laboratuarlarda üretilen maddelerden temin edilmesi batı kaynaklı yayın ve uygulamalarla Müslüman Toplumlarda bir tedirginlik ve endişe oluşturmaktadırlar. GİMDES bu konuda kurulduğu tarihten itibaren bilimsel çalışmalarını kamu oyu ile paylaşmıştır.
Konumuz olan böceğin ve yapay proteni inceleyeceğimiz tarafı da kendisinden elde edilen maddelerin gıda ürünlerine katılmasına dinen cevazın bulunup bulunmadığıdır.
Mezkur nakillerden de anlaşıldığı üzere Haşarat cinsi olan canlıların yenilmesi haramdır. Böceğin proteininin yenilmesi ve satılması Hanbeli mezhebinde caiz görülmemiştir.
Haşerat cinsi canlıların satışında bir fayda görülemeyeceğinden dolayı satışının haram olduğu da ifade edilmiştir.
Sonuç olarak ifade edecek olursak konu edindiğimiz böceğin ve yapay etin Hanefi ve Şafii mezhebinde bizzat yenilmesi veya yiyecek ürünlerinde katkı maddesi olarak kullanılması caiz olmamakla beraber gıda sektöründe alım-satımı da caiz değildir. Maliki mezhebinde ise şayet böceğin öldürülmesi İslami usulle yani niyet ve besmele ile olursa caiz. Aksi takdirde caiz değildir. Hanbeli mezhebi ise böceğin yenilmesi ve satılması hususunda Hanefi ve Şafii mezhebi ile aynı görüşü yani caiz olmayacağını benimsemiştir.
Bu İslamın dört mezhebinin ışığında ve dünya nüfunun dağılımında dört mezheb takipçilerinin karışık bir coğrafya göstermesi, helal ve Tayyib ürün üretecek kurum ve kuruluşların ekonomik bir üretim yapmak zorunda olacağı gerçeğine bağlı olarak bütün böceklerin protoin, boya ve diğerleri ile birlikte böceklerin haram olarak işlem görmesi ümmetin selameti için uygun görülmüştür.
Her şeyin en doğrusunu bilen yalnızca Allah Teâlâ’dır.
